Cyflwyniad i MyHACCP

Cefndir

Mae pob busnes bwyd yn gyfrifol am sicrhau bod bwyd yn ddiogel i’w fwyta. O dan y gyfraith bwyd[1] mae hefyd yn ofynnol i weithredwyr busnesau bwyd lunio gweithdrefn barhaol sy’n seiliedig ar egwyddorion Dadansoddi Peryglon a Phwynt Rheoli Critigol (Hazard Analysis and Critical Control Point neu HACCP yn Saesneg), ei rhoi ar waith a’i chynnal.

Dylai system rheoli diogelwch bwyd sy’n seiliedig ar egwyddorion HACCP bennu, gwerthuso a rheoli peryglon arwyddocaol o ran diogelwch y bwyd sy’n cael ei gynhyrchu gan y busnes.

Mae’r system HACCP yn seiliedig ar saith egwyddor, neu saith cam, ac fe’u hamlinellir isod.

Egwyddor 1

Dadansoddi peryglon

Egwyddor 2

Pennu'r Pwyntiau Rheoli Critigol

Egwyddor 3

Pennu'r terfyn(au) critigol

Egwyddor 4

Llunio system i fonitro’r camau i reoli’r Pwyntiau Rheoli Critigol

Egwyddor 5

Pennu’r camau unioni i’w cymryd pan fydd y gwaith monitro’n dangos nad yw Pwynt Rheoli Critigol penodol dan reolaeth 

Egwyddor 6

Llunio gweithdrefnau i wirio bod y system HACCP yn gweithio’n effeithiol 

Egwyddor 7

Llunio dogfennau sy’n nodi’r holl weithdrefnau a chofnodion sy’n briodol ar gyfer yr egwyddorion hyn a’r camau i’w rhoi ar waith 

Gair am MyHACCP

Adnodd ar y we i gynorthwyo busnesau bach sy’n gweithgynhyrchu bwyd i greu system rheoli diogelwch bwyd sy’n seiliedig ar egwyddorion HACCP yw MyHACCP. Serch hynny, mae egwyddorion HACCP yn berthnasol i fusnesau bwyd o bob math a bydd yr adnodd hwn yn ddefnyddiol i fathau eraill o fusnesau bwyd pan fyddant yn creu system rheoli diogelwch bwyd sy’n seiliedig ar egwyddorion HACCP.

Mae’n cymryd peth amser i greu system rheoli diogelwch bwyd effeithiol sy’n seiliedig ar egwyddorion HACCP, ond mae’n werth treulio’r amser hwnnw’n cyflawni’r dasg i sicrhau eich bod yn cynhyrchu bwyd diogel ac yn cydymffurfio â gofynion y gyfraith bwyd. Nid oes disgwyl y bydd modd i chi weithio’ch ffordd drwy MyHACCP yn gyflym. Rydym yn amcangyfrif yn bydd yn cymryd sawl diwrnod i chi weithio’ch ffordd drwy MyHACCP a chyflawni’r tasgau gofynnol oddi ar y we, gan ddibynnu ar ba mor gymhleth yw’ch cynnyrch a’ch gweithrediadau bwyd. Serch hynny, gallwch logio i mewn ac i ffwrdd mor aml ag y mynnoch, gan arbed y gwaith rydych chi wedi’i wneud. Bydd MyHACCP yn eich tywys drwy’r broses a bydd yn rhoi dogfennau enghreifftiol i chi i ategu’ch rheolaethau.

Pe baech yn mynd ati i greu system sy’n seiliedig ar egwyddorion HACCP heb gymorth MyHACCP, byddai’n sicr o gymryd yn hirach i chi wneud hynny.

Paratoi ar gyfer eich astudiaeth HACCP

Efallai y bydd gennych rywfaint o wybodaeth wrth law a fydd yn ddefnyddiol pan fyddwch yn paratoi eich cynllun HACCP. Serch hynny, bydd angen i chi gyflawni ymchwil a chasglu adnoddau ynghyd er mwyn cael gafael ar lawer o’r wybodaeth y bydd ei hangen arnoch i gwblhau’r dasg. Gall fod yn ddefnyddiol i chi gael gafael ar y wybodaeth a ganlyn cyn i chi ddechrau defnyddio MyHACCP:

  • Rhestr o enwau’r staff a fydd yn rhan o’r astudiaeth HACCP ac unrhyw gymwysterau perthnasol
  • Rhestr o holl gynhwysion a chyflenwyr cynhwysion unrhyw gynnyrch y byddwch yn ei gynnwys yn eich cynllun HACCP
  • Cynllun o’r broses gynhyrchu
  • Unrhyw daflenni cofnodi a luniwyd gennych e.e.
    • taflenni monitro tymheredd (e.e. popty, oergell, oerydd)
    • taflenni gwirio tymheredd cynnyrch
    • taflenni gwirio codau dyddiad
    • tystysgrifau cofnodion dadansoddi
    • taflenni cofnodi archwiliadau gweledol (e.e. sicrhau bod rhidyll/gogr yn gweithio’n iawn, gwirio lliw’r cynnyrch)
    • gwiriadau canfod metel
    • gwiriadau amser (e.e. am ba hyd y mae’r cynnyrch yn cael ei bobi neu’i ffrïo)

Trefnu eich astudiaethau HACCP

Cyn dechrau defnyddio MyHACCP, dylech ystyried y materion a ganlyn:

  1. Pa gynhyrchion a phrosesau ydych chi am eu cynnwys yn eich cynllun HACCP?

    e.e. Bydd fy nghynllun HACCP yn trafod popeth, o’r deunyddiau crai hyd at ddosbarthu’r cynnyrch, a hynny ar gyfer y cynhyrchion a ganlyn:

    • Cacennau (éclairs, toesenni a phroffiterolau)
    • Croissants
    • Bara ffrwythau
    • Bisgedi (ffrwythau, siocled llaeth a siocled gwyn)
  2. I’ch helpu i baratoi’r cynllun HACCP, gall fod yn haws i chi ystyried gwahanol fathau o gynhyrchion neu brosesau ar wahân. Gallwch baratoi astudiaethau HACCP ar wahân ar eu cyfer. Gallwch ddefnyddio’r adnodd MyHACCP i baratoi pob astudiaeth.

Rhif/Enw’r astudiaeth HACCP

Y broses y mae’r astudiaeth yn ei thrafod 

Y cynhyrchion neu gynhwysion y mae’r astudiaeth yn eu trafod

 

  1.  

derbyn a storio

yr holl ddeunyddiau crai

  1.  

cynhyrchu

éclairs a phroffiterolau

  1.  

cynhyrchu

toesenni cwstard a jam

  1.  

cynhyrchu

croissants

  1.  

cynhyrchu

bara ffrwythau

  1.  

cynhyrchu

bisgedi (siocled llaeth, siocled gwyn a ffrwythau) 

  1.  

anfon i’r cwsmer

cacennau (éclairs, toesenni a phroffiterolau),croissants, bara ffrwythau, bisgedi (siocled llaeth, siocled gwyn a ffrwythau)

Adnodd cyffredinol yw MyHACCP, a hynny oherwydd y gallai gael ei ddefnyddio gan ystod eang o weithredwyr busnesau bwyd sy’n cynhyrchu amrywiaeth eang o gynnyrch bwyd gan ddefnyddio amrywiaeth eang o weithdrefnau gweithgynhyrchu.

Busnes bwyd yn perchnogi’r system

Yn y pen draw, y busnes bwyd ei hun sy’n gyfrifol am y system rheoli diogelwch bwyd sy’n seiliedig ar egwyddorion HACCP; wedi’r cyfan, gweithredwyr y busnes bwyd a’u staff sydd fwyaf cyfarwydd â’r broses a’r cynnyrch.

Bwriedir i’r adnodd MyHACCP gynorthwyo busnesau pan fyddant yn creu rheolaethau diogelwch bwyd effeithiol sy’n seiliedig ar egwyddorion HACCP. Ni fydd yn dweud beth sy’n rhaid i’r busnes ei wneud. Yn hytrach, bydd yr adnodd yn tywys defnyddwyr o gam i gam drwy broses strwythuredig, gan eu hannog i feddwl am eu proses(au) eu hunain ac i wneud penderfyniadau gwybodus ar sail yr hyn maen nhw’n ei wybod eisoes neu’r hyn maen nhw’n dod i’w wybod. Bydd MyHACCP yn rhoi cymorth i chi ym mhob cam neu’n eich cyfeirio at wybodaeth gefndir fanylach i’ch helpu i wneud penderfyniadau.

Canllawiau MyHACCP 

Mae'r adran "Cymorth" yn cynnwys canllawiau ynghylch y wybodaeth y bydd ei hangen arnoch i baratoi eich cynllun HACCP. Os ydych yn paratoi cynllun HACCP am y tro cyntaf, gall fod yn ddefnyddiol i chi ddarllen y canllawiau hyn cyn dechrau defnyddio’r adnodd MyHACCP. Bwriedir i MyHACCP gael ei ddefnyddio gan fusnesau bach sy’n cynhyrchu bwyd, sef y busnesau hynny sy’n cyflogi llai na 50 o weithwyr. O bryd i’w gilydd, bydd y canllawiau ar gyfer cwmnïau micro h.y. cwmnïau sy’n cyflogi llai na 10 o weithwyr yn wahanol i’r canllawiau ar gyfer cwmnïau bach sy’n cyflogi rhwng 11 a 50 o weithwyr. Bydd y system yn rhoi gwybod i chi mewn achosion o’r fath. 

Proses cam wrth gam

Mae’r adnodd MyHACCP yn defnyddio proses cam wrth gam i’ch tywys drwy’r gwaith yn rhesymegol. Mae’r camau’n cynnwys saith cam paratoi A-H ac yna egwyddorion HACCP 1-7 (gweler darlun 1 isod). Gallwch fynd i unrhyw ran o’r adnodd a’r cyngor cysylltiedig, ond os ydych yn creu rheolaethau sy’n seiliedig ar egwyddorion HACCP am y tro cyntaf, rydym yn argymell yn gryf eich bod yn mynd o gam i gam yn eu tro gan fod pob cam mewn system sy’n seiliedig ar egwyddorion HACCP yn dibynnu ar i’r camau blaenorol gael eu rhoi ar waith, eu cynnal a’u diweddaru, a bod yn effeithiol.

Darlun 1 Y broses cam wrth gam

HACCP prerequisites flow

HACCP principles flow

Os byddwch yn penderfynu defnyddio’r adnodd MyHACCP i weithio’ch ffordd drwy’r egwyddorion HACCP yn unig, bydd yn bwysig iawn bod y camau paratoi yn eu lle a’u bod yn gyfan gwbl effeithiol er mwyn i chi roi’r system HACCP ar waith yn llwyddiannus.

O roi system rheoli diogelwch bwyd sy’n seiliedig ar egwyddorion HACCP ar waith yn effeithiol, bydd gennych ddull defnyddiol a phriodol o reoli peryglon a all godi o ran y bwyd ac fe allai gyfrannu at amddiffyniad diwydrwydd dyladwy pe bai unrhyw achos ffurfiol yn cael ei ddwyn yn eich erbyn o dan y gyfraith bwyd.

Y cynnyrch terfynol

Wrth i chi fynd o gam i gam gan ddefnyddio’r adnodd MyHACCP, bydd yn casglu’ch ymatebion i’r cwestiynau a’r wybodaeth atodol a ddarperir gennych. Bydd yr adnodd yn casglu’r holl wybodaeth ynghyd ac yn paratoi astudiaeth HACCP y gallwch chi ei lawrlwytho.

Hwn fydd y cynllun ar gyfer eich rheolaethau a bydd angen i chi fynd ati i’w rhoi ar waith. Nid yw system rheoli diogelwch bwyd sy’n seiliedig ar egwyddorion HACCP yn eistedd ar silff. Mae’n system fyw a bydd rhaid i chi ei hadolygu a’i diwygio yn ôl y gofyn pan fydd pethau’n newid.

Mae’r adnodd MyHACCP yn darparu cyfres o ddogfennau ategol y gallwch eu lawrlwytho, fel taflenni monitro a fydd yn eich helpu i sicrhau bod eich cynllun HACCP yn ennill ei blwyf. Os bydd angen i chi newid eich cynllun rywbryd yn y dyfodol oherwydd bod gennych gynnyrch newydd neu oherwydd bod eich dull prosesu wedi newid, y cyfan y bydd yn rhaid i chi ei wneud fydd mewngofnodi i MyHACCP eto, agor eich cynllun a fydd wedi’i storio ynddo, ei ddiwygio a’i argraffu eto os bydd angen.

[1] Rheoliad (CE) Rhif 852/2004, Erthygl 5